دهماوهند
سێزده بهدهر بوو ، ماڵی خزمێکمان له شاری دهماوهند له باشووری تاران بوو ، بۆ ڕابواردنی پشوی تایبهتی نهورۆز ، تێکرا له گهڵ بنهماڵهکهم چوار کهسی سهفهری دهماوهندم کرد . دهماوهند شارێکی کۆنی مێژوویی ئێرانه ، جهماعهتێکی زۆر له خهڵکی ژاوهڕۆ 40 تا 50 ساڵی پێش ئیستا بۆ پیداکردنی کار له ئهو شاره نیشتهجێ بوون ، ژمارهیان زۆرتر له 400 ماڵه ، زۆرتریان خاوهنی ماڵ و باخی ویلایین .
جارێکیان چۆن به دهست هێنانی سهروهت و ماڵ له دهماوهندم کهوته زێنهوه . ههر ئهم پرسیاره به ئهوهمی گهیاند که چهن کهسێکیان له رێی دۆزینهوی ژێر خاکی (شتوومهکی مێژووی) به دارایی و سهرهتی زۆر گهیشتوون . جهماعهتێکیان له ڕێگای کاری تایبهت به گوێز تهکاندن و کاریگهری و چاودێری باخاتی دهوڵهمهندانی تاران که له دهماوهند خاوهنی باخ و ویلان بۆخۆیان خانوبهریهکیان رێکخستووه.
دهماوهند ، بهرزترین لووتکهی ئێرانه و له بهشی باشوری دهماوهند ، که به میشاو ناو دبرێت ، پیستێکی بهرفی زستانی به ناوی " ئابعهلی" لێ سازکراوه که زستانان به تایبهت ئهو کاتهی ئێمه چوو بووین قهرهباڵغێکی زۆری لێ بوو ، له زۆربهی وڵاتانی هیند ، ژاپۆن ، هتد و خهڵکی ناوخۆی وڵات سهردانییان کردبوو، پیستهکه له سهرهتای ڕێکخستنیدا بوو، کچان و کوڕان، لاوان وگهنجانی زۆر وهک بڵێی له زیندان ههڵهاتبن ، شاریان به جێ هێشتبوو و مهکۆی یاری دڵدارانیان له سهر بهرفی پیستی ئابعهلی دهماوهند داڕشتبوو، زۆرێک وهک ئێمه که شارهزای کهڵک وهڕگرتن له ئامرازی پیویستی پیستیان نهدهزانی به کرێگرتنی تیوبی لاستیکی پڕلهبا ، خلسکێنێکی بهربڵاویان ڕێکخستبوو .
کاتێک کچان و کوڕانی دڵدار بۆ پێوهندی زۆرتر به ئیشاره ههر کام به پێی توانایان له خلیسکێنهکه دهخزان، پاش چهن خۆلهک تلاوتل وهکوو گڵۆڵه بهن بۆ داوێنی پیستهکه دهخزان ، زۆر جار به هۆی توندی خلسکێنهکه و نهبوونی پێداویستی ئهمنی ، رووبهرووی رووداوی دڵتهزێن دهبوونهوه ،
له ئهو پیستهدا، هێزی نیزامی توانای کونتڕۆڵیان نهبوو و خهڵکی مهودایان بۆ هاتنهژوری ئهو هێزانه نهئهدا.
ئیمهش تێکرا له گهڵ بنهماڵهی خۆمان و خزمه کانماندا ، به تێری خلیسکێنی سهر تیوبمان کرد. کۆلێک تۆپهڵه کایه و پاشان خواردنی چا و باقلهی کوڵاو له ژێر ، تروکه...ترووکهی بهفردا، ئهو سهفهرهی لامان خۆشتر کرد بوو.
مام تۆفێق گهورهی بنهماڵهی خزمهکهمان ، له سهرتاسهری ئهو گهشتهماندا ، وهکوو ئهندازیارێک له ههڵگرتنی جێگا و شوێنی قهرهباڵغیهکان چاوی ههڵنهدهگرت . ئهم کارهم به لاوه جێگای سهرسوڕمان بوو!
پاش گهڕانهوهمان هۆکارهکهم پرسی ، له وڵامدا گوتی:
ههموو ساڵێک قهرهباڵغی له ئهو شوێنانه که تلاوتلیان له سهره ، زۆرێک زێڕ، ئاڵتوون و ملوانکهی به نرخ دهپچرێت و ون دهبێت ، پاش چوونهوی بهفرهکه ، سهردانی ئهو شوێنانه دهکهم و زۆرێک ئاڵتوون وهدهست دێنم.
بۆ ماوهیهک کهوتمه بیرهوه ، که کورده گیان چۆن حیسابی دارایی دهکاتهوه!